11. Kazimiera Iłłakowiczówna – skromna poetka i sekretarz Józefa Piłsudskiego…

Kazimiera Iłłakowiczówna

Kazimiera Iłłakowiczówna

Źródło:  culture.pl

    Kazimiera Iłłakowiczówna urodziła się 6 sierpnia 1892 (lub 6 sierpnia 1888 roku) w Wilnie jako nieślubna córka guwernantki Barbary Iłłakowiczówny i adwokata Klemensa Zana, który był synem Tomasza Zana, przyjaciela Adama Mickiewicza. Powszechnie nazywana „Iłła”.  Poetka, poliglotka, tłumaczka.

Dzieciństwo i wykształcenie:

   Rodzice poetki wcześnie zmarli (ojciec został zamordowany, a matka zmarła na suchoty). Pod opiekę wziął ją brat matki, Jakub Iłłakowicz. Miała starszą siostrę Barbarę, która trafiła do rodziny Wołków. Kazimiera była zaniedbywana przez wujostwo, więc przygarnęła ją bezdzietna hrabina Zofia Buynowa z książąt Plater-Zyberków. Z jej pomocą Iłłakowiczówna zdobyła solidne wykształcenie i rozległe kontakty. Przebywała na pensji u Cecylii Plater w Warszawie. Maturę zdała w Petersburgu. Na studia wyjechała do kolegium dla cudzoziemek w Oksfordzie, gdzie uczyła się rok. W 1910 roku zaczęła naukę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie studiowała polonistykę i anglistykę. W 1914 roku uzyskała absolutorium. Dwa lata w czasie I-wszej wojny światowej Iłła spędziła na froncie rosyjskim jako siostra miłosierdzia. Za swoją ofiarną pracę, pomoc rannym i chorym otrzymała Order Jerzego i Anny.

Kazimiera Iłłakowiczówna

Kazimiera Iłłakowiczówna

Źródło:  bialczynski.wordpress.com

 Okres dwudziestolecia międzywojennego. Józef Piłsudski:

W 1918 roku powróciła do Polski, gdzie pracowała jako urzędniczka w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W 1926 roku podjęła pracę w Ministerstwie Spraw Wojskowych jako osobisty sekretarz samego marszałka Józefa Piłsudskiego. Miał on pełne zaufanie do Kazimiery i upoważnił ją do podpisywania wielu pism w jego imieniu. Po śmierci marszałka w 1935 roku powróciła do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Jej fascynacja Piłsudskim jest widoczna w wierszach mu poświęconych (tom wierszy „Ścieżka obok drogi”). W latach 1936–1938 odwiedziła wiele miejsc w Europie z wykładem o marszałku Piłsudskim. We wrześniu 1939 roku Iłłakowiczówna wraz z całym personelem Ministerstwa Spraw Zagranicznych ewakuowała się do Rumunii, gdzie spędziła całą wojnę. Pracowała jako guwernantka. Nauczyła się tam języka rumuńskiego i węgierskiego.

Charakterystyka twórczości:

W okresie międzywojennym związała się z kręgiem skamandrytów (jednak nigdy oficjalnie do niego nie należała, lubiła niezależność). Swoje wiersze publikowała między innymi w największym wówczas polskim piśmie literackim „Wiadomościach Literackich”. Uważana jest za mistrzynię wiersza tonicznego (chodzi o liczbę zestrojów akcentowych w każdym wersie). W utworach widać silną wrażliwość na biedę, krzywdę prostych ludzi. Często pojawia się w nich również groteska i ironia, czy tematyka kobieca, miłosna. Wspomnienia z dzieciństwa, także stały się tematem utworów. Tworzyła także utwory dla dzieci (m. in. „Rymy dziecięce) . Jej twórczość przypada na trzy epoki literackie: debiut w Młodej Polsce, szczyt kariery w dwudziestoleciu międzywojennym oraz ostatni tom wydany w latach 60-tych.

Niektóre utwory Iłłakowiczówny:

Zasłużyła się jako tłumaczka z języka angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego, rumuńskiego i węgierskiego. Przetłumaczyła m.in.

  • „Annę Kareninę” Lwa Tołstoja (którą przeczytałam w jej przekładzie)
  • „Don Karlos, infant hiszpański” Fryderyka Schillera
  • „Obietnica” Friedricha Dürrenmatta
  •  poezję Węgra Andre Ady’ego i Amerykanki Emily Dickinson
Kazimiera Iłłakowiczówna

Kazimiera Iłłakowiczówna w 1919 roku

Źródło:  bialczynski.wordpress.com

Czasy powojenne:

   W czasie wojny jej paszport stracił ważność i do kraju wróciła dopiero w 1947 roku dzięki pomocy m.in. Juliana Tuwima. Chciała osiąść w Warszawie i powrócić do pracy w MSZ, jednak władze odmówiły jej pobytu w stolicy (nie bez znaczenia była jej przeszłość jako sekretarza Piłsudskiego). Kazimiera zatrzymała się w Poznaniu. Miał to być pobyt tymczasowy, który jednak zamienił się wkrótce na stały. Do końca życia mieszkała  w mieszkaniu nr 8 przy ul. Gajowej. Tu przyjmowała m. in. Jarosława Iwaszkiewicza czy Marię Dąbrowską. Żyła skromnie jako nauczycielka języków obcych.

   W ostatnich latach życia, po nieudanej operacji jaskry, była ociemniała. Zmarła w roku 1983 w Poznaniu. Pochowana została na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Zakończenie:  Ze względu na pracę jako urzędniczka w MSZ II RP i sekretarz Józefa Piłsudskiego była odizolowana przez władzę komunistyczną od życia publicznego, nie mogła zamieszkać w Warszawie. Jest to kolejna osoba, którą komuna chciała wymazać z kart polskiej historii. W wyniku tych działań jej wiersze nie są tak dobrze znane jak i fakty z jej życiorysu. Była zdolną i skromną osobą i taką powinniśmy Ją zapamiętać.

Źródła: Internet (bialczynski.wordpress.com, www.culture.pl), własna wiedza

Teksty piszę sama. Nie jestem polonistką i za jakiekolwiek błędy, przepraszam:)

autor: Mil@

68 Komentarze

  1. A dziś inaczej, na temat, którego jeszcze nie było, ale nie powiem, co to, musicie sami sprawdzić : *

    Jeśli macie jakieś ciekawe pytania, wątpliwości, coś was trapi, zapytajcie, bo kto wie, może dacie nowy pomysł na notkę? ;> // chartykas

  2. Kazimiera Iłłakowiczówna i jej wiersze byly moja ostoja w latach 80. w pierwszych latach na emigracji… Komuna nie zniszczyla jej poezji ani wielkiego serca przepelnionego miloscia do natury, do wolnosci i do piekna. Iłła zawsze bedzie goscila we mnie jako tworczyni nadzieji i duszka polskosci.

Dodaj komentarz

Wymagane pola są oznaczone *.